CZARNOLAS

JANA KOCHANOWSKIEGO

 
24 WRZEŚNIA 2013

 

Sprawozdanie z wycieczki klasy 3A i 3B do Czarnolasu

    Pewnego dnia wychowawczyni poinformowała nas o wycieczce do Czarnolasu. Wszyscy od razu skojarzyli sobie to miejsce z wcześniej omawianą biografią Jana Kochanowskiego. Z entuzjazmem każdy podszedł do pomysłu wyjazdu. Oprócz dworku w Czarnolesie mieliśmy w planach odwiedzenia Zwolenia śladami Jana Kochanowskiego oraz Muzeum Wsi Radomskiej.
    Przyszedł dzień wycieczki . Dnia 24 września 2013 roku o godzinie 7:40 wyruszyliśmy autobusem w stronę Czarnolasu . Podróż mijała bardzo przyjemnie i bez większych problemów. O godzinie 9:50 autobus dojechał do celu.
    Przekroczyliśmy bramy Czarnoleskiego muzeum. Dworek jest otoczony pięknym parkiem w którym flora zachwyca swoim obliczem. Do budynku muzeum prowadzi prosta droga wzdłuż której rosną monumentalne drzewa. Następnie przy dojściu do końca drogi naszym oczą ukazuje się dworek w stylu klasycystycznym. Budowla w której zachowana jest symetria, użycie elementów architektury greckiej czyli kolumny, ale przed budynkiem wśród krzewów znajduje się pomnik Jana Kochanowskiego. Pogoda bardzo nam dopisała więc całość opisanego wyżej obrazu prezentowała się niesamowicie, wręcz bajecznie. Jak wiemy to właśnie w tym miejscu zrodziła się polska literatura to tu Jan Kochanowski stworzył swoje najpiękniejsze utwory. Nigdzie nie czuł się tak dobrze ani na dworze króla Zygmunta ani na dworach polskich możnowładców. To tutaj przeżył najpiękniejsze , ostatnie co prawda ale najbardziej płodne lata swojego życia
    Po chwili oczekiwania na przewodnika rozpoczęliśmy zwiedzanie. Weszliśmy do pierwszej sali .Sala jest poświęcona latom dzieciństwa, nauki i podróży. W tej sali ujrzeliśmy gabloty które były w kształcie okien renesansowych. Oraz namalowane można powiedzieć że wykaligrafowane cytaty Jana Kochanowskiego. Całe muzeum zostało zbudowane z inicjatywy państwa Jabłonowskich którzy postawili dworek i kaplice. Kochanowski nie mieszkał w miejscu które jest udostępniane do zwiedzania jego dom spłonął ale właśnie w tym miejscu stał kiedyś dom poety. W muzeum znajdują się tylko 2 oryginalne pamiątki po Kochanowskim drzwi i fotel.
    Jan Kochanowski urodził się w 1530 roku w małej wsi Sycynie jako 2 dziecko. Miał 6 braci i 4siostry. W wieku 14 lat rozpoczął edukacje w parafialnej szkole. Następnie wyjeżdża do Krakowa i rozpoczyna studia na uniwersytecie Jagielońskim. W swoim życiu Kochanowski uczęszczał jeszcze do szkoły w Królewcu a na koniec uczył się na jednym z najstarszych uniwersytetów na uniwersytecie w  Padwie. W sali znajduje się oryginalny wenecki stół zdobiony półszlachetnymi kamykami, który dotarł do muzeum właśnie ze słonecznej Italii. W sali w jednej z gablot jest też kopia wpisu Jana do księgi  Wydziału Artium Akademii Krakowskiej. Drzwi żelazne na którym jest herb poety czyli czarny kruk niosący złoty pierścień. W całym muzeum w każdej z sal znajduje się gobelin pierwszy nosi tytuł „Jagielońskie Despoty”.


    Druga sala jeszcze bardziej zagłębia nas w życie najwybitniejszego poety w dobie renesansu. W tej sali przenosimy się w dworski etap życia Jana Kochanowskiego. W wieku 29 lat poeta wraca z podróży do Polski. Tutaj jako osoba wykształcona otrzymuje prace. Zostaje sekretarzem na dworze królewskim samego Zygmunta Augusta. Ten okres czasu ilustruje drugi gobelin który nosi tytuł „Jan Kochanowski Sekretarzem da dworze króla Zygmunta Augusta”, W sali znajduje się XVI wieczna skrzynia która zastępowała w tamtych czasach szafę, nad nią portrety rodziny Jagielonów. Okres dworski to ten okres w którym Kochanowski zaręcza się, tuż przy wejściu do tejże Sali po prawej stronie w gablocie znajduje się niewielki eksponacik czyli pierścionek zaręczynowy. Ten eksponat łączy się z fraszką „Na palcu masz dyjament, w sercu twardy krzemień, Pierścień mi, Hanno, dajesz, już i serce przemień!”. Kochanowski zaręcza się z dworką Anny Jagielonki Katarzyną Wodyńską. Do ślubu nie doszło a Kochanowski żeni się dopiero w wieku 45 lat z Panną Dorotą Podlodowską. W Sali znajdują się też księgi , starodruki gdzie obok utworów Kochanowskiego znajdziemy dzieła innych żyjących w tym czasie poetów np.: Mikołaja Reja.

    Sala 3 wiąże się z okresem Czarnoleskim. Czyli tym najszczęśliwszym dla poety. To właśnie z tym okresem możemy skojarzyć powstanie jednych z najlepszych utworów poety. Kochanowski pisze fraszki, psalmy, treny, pieśni. Tutaj poeta zakłada rodzinę, żeni się , buduje dom tutaj rodzą się jego dzieci. Jednak w życiu Jana Kochanowskiego zdarzyła się wielka tragedia co upamiętnia kopia obrazu Jana Matejki „Kochanowski nad zwłokami Urszulki”. Urszulka była najstarszą córką poety umiera jako młode 2,5 letnie dziecko. Poeta bardzo przeżywa śmierć swojego dziecka. Pisze cykl utworów czyli 19 trenów które poświęcił maleńkiej Urszulce. Jak w każdej z sal można zobaczyć tu gobelin. Ten wspaniale oddaje klimat trzeciej Sali. Na gobelinie znajduje się słynna Lipa Mistrza Jana Kochanowskiego.


    Sala 4 jest to sala obywatelska. Kochanowski to nie tylko poeta ale też zwykły człowiek obywatel, szlachcic. W tej sali wzrok przykuwają XVII wieczne militaria czyli dwuręczny miecz, zbroja oraz tarcze. Gobelin w Sali 4 nosi tytuł „Odprawa posłów Greckich”. Odprawa jako sztuka po raz 1 została odegrana w 1578 w Jazdowie dla uświetnienia zaślubin Jana zamojskiego i Krystyny Radziwiłównej. W swoją ostatnią podróż poeta wyrusza do Lublina by spotkać się z przebywającym na sejmie królem Stefanem Batorym. Nie wiadomo czy do spotkania doszło wiadomo jednak że 22 sierpnia roku 1584 w wieku 54 lat Jan Kochanowski umiera. Pierwotnie Jan Kochanowski zostaje pochowany w Lublinie potem jego żona przewozi jego prochy do Zwolenia.
    Sala 5 podsumowuje twórczość Jana Kochanowskiego która jest nadal aktualna i można powiedzieć że ponad czasowa. W tej sali znów można zauważyć pięknie napisane cytaty twórczości Kochanowskiego. Na uwagę zasługuje obraz XIX wiecznego malarza Milera który nosi tytuł „Odwiedziny w Czarnolesie”. Obraz ten jest jednak fikcją ponieważ przedstawia nie prawdziwą wizje Czarnolasu otóż Kochanowski mieszkał w skromnym modrzewiowym domu a nie w zamku z basztą, nie zgadza się również wiek Urszulki która jest przedstawiona na obrazie jako najmłodsza córka. Tym bardziej że wygląda na około 7 lat a jak wiemy zmarła jako 30 miesięczne dziecko. W Sali jest oczywiście gobelin który nosi tytuł Humanista z Czarnolasu .


   Następnie wszyscy udaliśmy się do kaplicy która jest usytuowana na fundamentach dawnego domu poety . Została ufundowana przez Magdalenę Lubomirską. W tejże kaplicy spoczywają właściciele oraz założyciele dworku czyli Państwo Jabłonowscy. Obecnie w odrestaurowanej już Kaplicy znajduje się wystawa „Mały Wawel” która obrazuje dworski epizod życia Jana Kochanowskiego .
    Naprzeciwko wejścia do kaplicy znajduje się mały pomnik upamiętniającym obeliskiem . Na pomniku znajduje się popiersie poety a pod pomnikiem mała symboliczna trumienka z napisem Urszula.


    Tuż obok znajduje się kamień na którym według legendy Kochanowski siadał i tworzył swoje dzieła. Przesąd mówi że kto usiądzie na tym kamieniu zostanie mądrym sławnym człowiekiem. Żaden z uczestników naszej wycieczki nie zrezygnował możliwości jaką daje ten kamień. To był już koniec naszej przygody w Czarnolesie wszyscy wróciliśmy do autobusu i ruszyliśmy w dalszą droge.
    Jeżeli chodzi o Jana Kochanowskiego to mieliśmy przyjemność odwiedzić kościółek pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego w Zwoleniu. Tam znajduje się kaplica poświęcona Kochanowskiemu.

 
                                                                                                                    Aleksandra Karpeta
 

 

 
   
   
   
 
Zdjęcia - Karolina Wrzesińska
 

 

Strona tytułowa