Śladami wielkich Polaków
na Kresach Rzeczypospolitej
Litwa – Łotwa – Białoruś
w dniach 14 maja – 19 maja 2018 r.
 

W roku szczególnie uroczystych obchodów 100 lecia Niepodległości młodzież
Publicznego Gimnazjum im. ks. Zdzisława Jastrzębiec Peszkowskiego w Belsku Dużym,
nauczyciele i rodzice udali się do miejsc historycznych
związanych z wielkimi postaciami mającymi nieoceniony wkład
w wykuwaniu się niepodległości Polski i nadającymi kształt naszej WOLNOŚCI.

14 maja 2018 r. - (poniedziałek)

WILNO – Cmentarz na ROSSIE – „Grób MATKI i Serce SYNA”
Złożenie wiązanki przez Panią Renatę Ostatek – sekretarz Urzędu Gminy Belsk Duży, zapalenie zniczy, modlitwa, refleksja i zaduma wśród grobów żołnierzy polskich i ich Wodza. Po ilości zniczy i wiązanek widać, że przychodzą tu Polacy składać hołd twórcy Niepodległości Polski.
Wilno to ukochane miasto J. Piłsudskiego – w kaplicy Ostrobramskiej znajduje się woto od Marszałka – „Matko, dziękuję Ci za Wilno”, „Ta co w Ostrej Świeci Bramie” też jest nieustannie adorowane przez tłumy pielgrzymów, wśród których my w nabożnym skupieniu ze wzruszeniem dotykamy miejsca, gdzie udał się najpierw Mickiewicz w 1815 roku, przybywając na studia do Wilna.

Powiewiórka – zabytkowy kościół drewniany – miejsce chrztu J. Piłsudskiego.
Po wpisach w księdze pamiątkowej wiemy, że Polacy odwiedzają tę maleńką zabytkową świątynię.
W grudniu 2017 r. biskup polowy W P – J. Guzdek ofiarował ryngraf
z napisem „Matko, dziękujemy Ci za Marszałka”.
Swoją obecnością w Powiewiórce sprawiamy radość mieszkającym tu nadal Polakom. Polskie napisy są świadectwem
żywej pamięci o przeszłych pokoleniach. „Kościół Sorokpolski miejsce chrztu
Marszałka Józefa Piłsudskiego Wodza Narodu od synów tej ziemi”

Zułów – miejsce urodzenia Marszałka. (60 km na północny wschód od Wilna)
Po majątku Piłsudskich zostały tylko fragmenty fundamentów dworu.
W październiku 1937 roku przekazano Narodowi Rezerwat Pamięci.
Punktem kulminacyjnym stał się symboliczny akt zasadzenia dębu w obrębie utrwalonych fundamentów dworu,
w miejscu gdzie znajdował się pokój, w którym przed laty stała kolebka przyszłego Wskrzesiciela Niepodległości Polski.
Dąb został posadzony przez Marszałkową Aleksandrę Piłsudską i prezydenta RP – Ignacego Mościckiego.
II wojna światowa, a w jej następstwie zmiany granic wniosły korektę w nowoczesną historię Zułowa.
Na miejscu powstałego niedawno Rezerwatu Pamięci zapanował całkowity bezwład.
Jakimś cudem ocalał „dąbek”, którym opiekowali się miejscowi ludzie.
Zniszczenia miejsca dopełniło „gospodarowanie” sowchozu. Dopiero w 1993 roku wokół dębu ustawiono metalowe ogrodzenie
z inicjałami „JP” i dokonano zabiegów mających uratować dąb od szkód sowchozu.
Ratunkiem dla Zułowa był Związek Polaków na Litwie, dla którego ambitnym o honorowym projektem
stało się wskrzeszenie miejsca poprzez uporządkowanie i odbudowę istniejącego przed wojną rezerwatu
Pamięci Marszałka Józefa Piłsudskiego. W 2005 roku odsłonięto i poświęcono okazały kamień pamiątkowy,
ustawiony tuż przy dębie, zasadzonym 2 lata po śmierci Marszałka.
„Dąb, jako symbol wieczności, posadzony został 10 października 1937 roku
w miejscu kolebki pierwszego Marszałka Odrodzonej Polski J. Piłsudskiego”
Inny napis przypomina myśl prezydenta Mościckiego z mowy pożegnalnej u stóp katedry wawelskiej,
że J. Piłsudski „Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek”
Na granitowej płycie nie zabrakło godła państwowego Rzeczypospolitej oraz proroczej sentencji samego Marszałka
„Są ludzie i są prace ludzkie, tak silne i tak potężne, że śmierć przezwyciężają, że żyją i obcują między nami”.
Uświetnieniem uroczystości – barwnym akcentem – było wykonanie pieśni patriotycznych
przez Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze” .
Członkowie zespołu posadzili tu pierwsze drzewka dekoracyjne mające zapoczątkować przyszły park.
Obecnie – w maju 2018 roku jest Aleja Pamięci poświęcona bohaterom walk o niepodległość Polski,
m.in. rotmistrza W. Pileckiego czy generała Władysława Andersa.
Przy każdym drzewku znajduje się tablica z nazwiskiem i motto ilustrujące działalność patriotyczną.
Prowadzone są prace porządkowe – urządzanie placu
na apele Pamięci, tworzenie ciągu alejek obramowanych krzewami.
Przywołam słowa Marszałka z 1921 roku o testamentalnej treści:
„Każdy naród posiada pomniki, które zawarły w sobie jego cierpienia i radości. Takimi pomnikami są ruiny, pola bitewne, grody, domy,
na widok których serca biją goręcej i łzy nabiegają do oczu. Są to świątynie historii których Polska posiada tak wiele”.
Jedną z takich pamiątek jest Zułów – miejsce na ziemi, które zrodziło Wodza, a któremu należą się cześć, szacunek i pamięć potomnych.
My złożyliśmy tu kwiaty i zapaliliśmy znicze, wpatrując się tęsknie w miejsce wielkiego ukochania Polaków,
którzy licznie tu przyjeżdżają, dając świadectwo należne chlubnej przeszłości.

Dyneburg – Łotwa – Krzyż Legionów ustawiony 11 listopada 1992 roku
na cześć żołnierzy polskich walczących w 1920 roku
o niepodległość Łotwy przeciw bolszewikom.

17 maja – (czwartek)

Ubiel – Białoruś – miejsce urodzenia Stanisława Moniuszki
twórcy opery narodowej („Halka”, „Straszny Dwór”, „Śpiewnik domowy”)
Dwór Moniuszków zachował się tylko na rycinach Napoleona Ordy –
dziś jest tylko park dworski, gdzie umieszczono skromny pomnik w hołdzie artyście,
któremu cenzura carska nie pozwalała wystawić w Warszawie opery,
bo za dużo w niej polskości, bo emanowała tańcem narodowym
i była uduchowieniem pragnienia wolności. Zwiedziliśmy skromne prywatne muzeum
poświęcone „organiście z Wilna”
(Kompozytor grał w Kościele Uniwersyteckim św. Janów).
W autokarze wysłuchaliśmy arii Jontka i Halki. Wzruszenie!

18 maja - (piątek)

Hruszówka – Białoruś –
miejsce urodzin i śmierci Tadeusza Reytana, posła nowogródzkiego i kaplica Reytanów

Bohatyrowicze –(Białoruś) - mogiła powstańców styczniowych -
uczczenie pamięci bohaterów powstania 1863 roku zachowanych w powszechnej pamięci
dzięki powieści „Nad Niemnem” E.Orzeszkowej

19 maja – (sobota)

Grodno – dom Elizy Orzeszkowej –
pisarki, która upamiętniła bohaterski zryw narodowy 1863 w powieści
„Nad Niemnem” czy „Gloria victis” (Chwała zwyciężonym)

Dawne Kresy Wschodnie to skarbnica historii Polski, którą zapisywali wybitni twórcy narodu,
to miejsce żywej historii tak ważne dla utrwalania zbiorowej Pamięci
i kształtowania tożsamości narodowej – to bogate dziedzictwo kultury, z którego czerpiemy wartości najwyższe,
które ubogacają nas i uczą, jak mądrze, pięknie i gdzie żyć.

wykorzystałam fragment z książki Czesławy Paczkowskiej – „Zułów – ojczyste strony Marszałka Piłsudskiego” Wydawnictwo Polskie w Wilnie 2008


Dziękuję serdecznie Radzie Gminy w Belsku Dużym, Wójtowi Gminy w Belsku Dużym – p. Władysławowi Piątkowskiemu,
Radzie Nadzorczej i Zarządowi Banku Spółdzielczego im. Stefczyka w Belsku Dużym,
Firmie JARPER z Wólki Kosowskiej
i pani Wandzie Drobiszewskiej z Fundacji „Pomocna Dłoń”.
To dzięki Państwa przychylności i hojności po raz dziesiąty
młodzież dotknęła bogactwa historii, piękna Kresów, poznała miejsca na zawsze związane z naszą historią.

Dziękuję p. Renacie Ostatek – sekretarzowi Urzędu Gminy w Belsku Dużym
i p. Marii Walewskiej-Żółcik – dyrektorowi GZOPO w Belsku Dużym
za ofiarowanie słodyczy dla dzieci z Domu Dziecka na Antokolu w Wilnie i dzieci
z niepełnosprawnościami w Baranowiczach.

Dziękuję paniom Ewie Szewczyk i Katarzynie Lipińskiej,
które wraz z wolontariuszami Publicznego Gimnazjum i Publicznej Szkoły Podstawowej w Belsku Dużym
przeprowadziły zbiórkę żywności, artykułów papierniczych i odzieży wśród dzieci i młodzieży obu szkół.
Również te dary serca zostały przekazane podopiecznym Domu Dziecka na Antokolu w Wilnie
i dzieciom z niepełnosprawnościami w Baranowiczach.

Nasze wędrówki kresowe to nie tylko lekcje historii, języka ojczystego, geografii czy etyki –
to radość ze spotkania z ziemią sercu bliską i ludźmi dobrymi i serdecznymi,
którzy są nam wdzięczni za PAMIĘĆ , każdy gest ludzkiej dobroci i życzliwości.


                                                                                           Janina Pawełek


C D N




G A L E R I E   Z D J Ę Ć
 
 
R O S J A
 
 
POLSKI CMENTARZ WOJENNY
W KATYŃSKIM LESIE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
MIEJSCE KATASTROFY POD SMOLEŃSKIEM
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
SMOLEŃSK
 
Sobór Zaśnięcia Matki Bożej
 
 
 
 
 
 
 
B I A Ł O R U Ś
 
 
JEZIORO ŚWITEŹ
 
 
 
 
 
 
 
UBIEL – miejsce urodzenia Stanisława Moniuszki
 
 
 
 
 
NOWOGRÓDEK - dworek Mickiewiczów
 
 
 
 
 
 
 
NOWOGRÓDEK - barokowy kościół farny pw. Przemienienia Pańskiego
 
 
 
 
 
 
Ł O T W A
 

Pomnik poświęcony pamięci 237 Polskich Legionistów

poległych w 1920 roku podczas walk z bolszewikami o miasto Dyneburg.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
L I T W A
 
 
Zamek w Trokach na jeziorze Galwe.
 
 
 
 
 
 
WILNO - CMENTARZ NA ROSSIE
 
Cmentarz Na Rossie zabytkowy zespół cmentarny w Wilnie, na Rossie, o powierzchni 10,8 ha.
Cmentarz Na Rossie jest jedną z czterech polskich nekropolii narodowych.
W skład zespołu cmentarnego wchodzi Stara Rossa (1769), Nowa Rossa (1847),
Cmentarz Wojskowy (1920), mauzoleum Matka i Serce Syna (1936).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
WILNO - ŚCIANA LITERATÓW W ZAUŁKU LITERACKIM
 
ŚCIANA LITERATÓW – efekt realizacji jednego z projektów w 2009 r.
Drewniane, ceramiczne, metalowe i szklane tabliczki upamiętniają znanych poetów i pisarzy litewskich lub w ten czy inny sposób związanych z Litwą.
 
 
 
 
 
 
WILNO - MUZEUM ADAMA MICKIEWICZA
 
 
 
 
WILNO - OSTRA BRAMA
 
 
WILNO - KATEDRA ŚW. STANISŁAWA
 
Katedra św. Stanisława, najważniejszy kościół Wilna, gdyż od czasów najdawniejszych tu się odbywały wybory biskupów,
uroczyste nabożeństwa, koronacje wielkich książąt litewskich.
 
 
 
 
ZUŁÓW miejsce urodzenia Marszałka.
 
 
 
 
 
 
POWIEWIÓRKA miejsce chrztu Marszałka.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Zdjęcia - Klaudia Sobczak i p. Agnieszka Wojdalska
 
 
Strona tytułowa